Foundation "RUTENIKA"

ЛЕМКЫ

Лемкы, ци - за давнійшом самоназвом -Руснакы, належат до Русинів або Українців (залежыт то од їх власного почутя народовой ідентичности), тым самым до Східніх Славян, котры в Полыцы заселювали пілнічны схылы Карпат. Територия, яку мают за вітчызну, звана Лемковином, сігат на заході до Пєнін (села Шляхтова, Явіркы, Біла Вода, Чорна Вода), на сході же до рікы Ославы.
Перед II сьвітовом війном Лемкы в Полыцы становили компактну популяцию в такой 300 місцевостях. Віроісповідуют східне християньство, гордят ся принятьом го в IX столітю од Святых Кірила і Мефодия. Круты дорогы істориі спричынили што днес сут поділень: на православных і грекокатоликів. Спільнота проявлят ся вшытко єдно во святынях-церквах, східнім обряді, сьпіві, юлияньскым календарі, записаных кірилицьом богослужебных книгах - найтырвалыных знаменах одрубности.
По II сьвітовій війні - згідні з ідейом перетвориня Польщы з вельонародовой державы в державу єднонародову — постановлено лемківску меншьшу ліквідувати, доконуючы в першым етапі (1945-1946) - в порозумліню зо совітскыма властями - переселіня на Украіну. На яр же 1947 рока тых што іщы остали (бл. 40 тис.) брутальні депортувано на Західні Землі розпорошуючы іх так, жебы никде не были в більшых зосереджынях. В тракті депортациі - Акциі "Вісла"
- численных вязнено в ляґрі Явожно. В 1956 році выникла короткотырвала і барз ограничена можливіст повороту до рідных стран. Вернула лем мала част, їх хыжы і газдівкы не істнували або были заняты через польскых осадників. Церкви в значучій мірі остали здевастуваны, часто розобраны. Деякы села остали лем на мапах...
Через долгы рокы лемківскы діяче прібували ратувати знищену культуру і традицию, та аж 80. рокы принесли видиме ожывліня в тых справах. Шырше выходит помедже нарід одновлений Ансамбль Пісні і Танця "Лемковина", в сьвіт ідут двоязычны лемківско-польскы збіркы верши Петра Мурянкы, Володислава Грабана, Стефаніі Трохановской, Павла Стефанівского.
В 1983 році першыраз зорґанізувано "Лемківску Ватру" - велике свято лемківской культуры і місце стріч Лемків з цілого сьвіта. Днес Лемкы сут уж зорґанізуваны. Діє Стоваришыня Лемків будуче репрезентантом русиньской орієнтациі т.є трактуючой Лемків як одрубну народову меншьшу і Объеднаня Лемків ідентифікуюче Лемків з Українцями. Реактивувано тіж Стоваришыня "Руска Бурса", маюче культурно-осьвітні ціли. Діют і творены сут новы фолькльорны ансамблі, циклічні проходят культурны імпрезы, розвиват ся вывчуваня лемківского языка. Не смотрячы на релігійны і політычны поділы, для більшосте Лемків найважнійшыма справами сут: признаня через польскы власти за преступство геноциду, якым была Акция "Вісла", зверніня забраного Лемкам майна, ратуваня іх церкви і цмьштерів, ратуваня писменства і языка, отже ратуваня культуры і традициі в найшыршым того слова розумліню.
Фундация RUTENIKA таку акуратні ставлят сой ціль.

ФУНДАЦИЯ СПОМАГАНЯ ЛЕМКІВСКОЙ МЕНШЫНЫ "RUTENIKA"

Фундацию Спомаганя Лемківской Меншыны зареєструвано через Рейоновий Суд для Варшавы XX Выділ Господарчий в дни08.08.2001, а пак вписано до Крайового Судового Реєстру під номером 00000311096. Фундацию установил Віктор Сандович прожываючий днес в Канаді, а будучий в простій леніі потомком знаной на Лемковині родины Сандовичів, серед котрой найдеме простых селян зо Ждьші як і осьвіченых люди - жаків, учытели, священників. До той родины належыт тіж перший Лемко канонізуваний через Православну Церков -Священномученик Максим, прадідо Фундатора.
Мысель о утвориню фундациі трапила лемківскє середовиско од давна, та все хыбило імпульсу, котрий започаткувал бы конкретны стараня. Переконаня численных Лемків, же такій час наступил тепер - коли Польща чынит зтараня о получыня ся з Европском Унійом — было децидуючым стимулом до піднятя формальных діянь.

ЦІЛИ ФУНДАЦИІ

Згідні зо статутом цілю Фундациі єст спомаганя ініциятив підтримуючых і розвиваючых почутя народовой, етнічной лемківской ідентичности та власной істориі і культуры Лемків а при тім будучых помічныма для розвою Лемковины. Ціль тота в подрібний спосіб реалізувана буде через:
1. фінансове спомаганя культурной діяльности Лемків, особливі пісменства, народной штукы і лемківской традициі.
2. фінансове спомаганя і орґанізуваня осередків лемківской культуры та фолькльорных і театральных ансамблів
3. твориня і фінансуваня медияльной
інформацийной мережы та інформацийных проґрамів о Лемках
4. уділяня фінансовой помочы на ратуваня і реститууваня памяток народной і церковной штукы та доконче річи рухомых звязаных з культуром Лемків
5. охорона і реститууваня культурового нашлідства, особливі памяток церковной штукы, цмьштерів і місц релігійного культу.
6. спомаганя науковых дошліджьшь в обрубі лемкознавства
7. орґанізуваня і фінансуваня
а) конференций, семінариів і науковых зыздів,
б) конкурсів на працы о регіоні та пленерів штукы,
в) стипендий для осіб реалізуючых ціли Фундациі,
г) культурных імпрез і зрищ,
8. фінансове спомаганя при вьшикніню і ведіню шкіл та інтернатів
9. орґанізацийне і фінансове спомаганя структур льокального самоурядуваня в обрубі розвою регіону Лемковины
10. уділяня організацийной і фінансовой помочы особам реалізуючым ідею повороту Лемків на стары лемківскы землі
11. організацийна поміч в приєднюваню через Лемків здеградуваных рільничо теренів до одбудовы регіону
12. орґанізуваня культурной і едукацийной выміны з заграничныма лемківскыма (русиньскыма) осередками

СТРУКТУРА ФУНДАЦИІ

Структуру Фундациі становлят: Рада Фундациі, Заряд і Програмова Рада. Каденция продолжат ся 5 років. Першій Раді Фундациі проводит Олена Дуць-Файфер, а єй заступцьом єст Іван Дзядик.
Членами Рады Фундациі сут:
Роман Дзюбіна, Ярослав Горощак, Петро
Михаляк, Петро Трохановскій, Ярослав Зволінскій (пом. 6/2002).
Ведучым Заряду Фундациі [дo траґічной смерти 22.XII.2003 року] был Михал Сандович.

Членами Заряду сут:
Ольга Харкєвич і Лука Возняк.
Програмова Рада має дорадчу функцию. Входити до ней можут вшыткы, котры свойом діяльністю спомагают ціли Фундациі. Програмовій Раді проводит Генрик Фонтаньскі - выдатний знавец лемківского языка.
Надзір над Фундацийом має Міністер Внутрішніх Справ і Адміністрациі.
Стоіш за цілями Фундациі RUTENIKA
Може хтіл быс ю спомочы даром, ґрошом ци
учынком?
Приймеме каждий жест. З горы дякуєме.
Михал Сандович
Ведучий

00-688 Warszawa
ul. Emilii Plater 25 m 18
tel./fax +48 (22) 435 64 15
http://www.rutenika.pl
Конто
Raiffeisen Bank Polska S.A.
17500009 - 10.01.0244681.000 w PLN
17500009 - 10.01.0244681.002 w USD
17500009 - 10.01.0244681.016 w EURO

Document Information

Document URL: http://lemko.org/rutenika/lem.html

Original page design and layout by Walter Maksimovich
E-mail: walter@lemko.org

LV Productions Ltd.
c/o Walter Maksimovich
3923 Washington Street,
Kensington MD 20895-3934

USA

LV Productions, Ltd.

Originally Composed:March 1st, 2003
Date last modified: November 26th, 2005