Дорогы Ватровиче!
І зас, як што рока сходиме ся в Михалові на "Лемківскій Ватрі на Чужыні". Уж по раз двадцет другій. Тогорічна Ватра припадат в смутну річницю, хоц так по правді, то все она єст смутна, 55-ту річницю Акциі "Вісла". І хоц неє то округла річниця, то однако число 55 має свою символічну вымову. 55 рокыв тому майже вшиткы Лемкы были уж на чужыні. Зрозпачены і встрашены, не знаючы, што з нима дальше буде, прібували, а барже пасує повісти - мусіли зачынати жытя в новых обставинах. І гнеска, коли будеме ся бавити, оглядати ансамблі, котры приіхали до нас з цілого сьвіта, памятайме о тамтых часах і о тамтых людях, котрых на певно не забракне медже Вамы, а котры жыют з баґажом тамтых, якже гіркых вспомин.
Але вернийме до "XXII Лемківской Ватры на Чужыні" і вічного зьвіданя: "Яка буде?" На певно лемківска, хоц як в попереднім році не бракне (завдякы Юркови Стариньскому, котрий в тым самым часі организує ІІІ Европейскы Стрічы Народных і Етнічных Меньшын "Пыд Лычером") так ориґінальных ансамблыв, як "Калліполіс" з Італіі, "Тоналлі Амбар" з Мексыку, ци "Драмс фром Джапан" з Японіі. Будут очевидно і лемківскы ансамблі: фолькова "Серенча" з Ґорлиц, "Смерек" з Клішова, "Аґромільк" з Пряшова (Словация), дітячий ансамбль Кружка Стоваришыня Лемків з Пшемкова, ци давно не слуханы в Михалові вокальні ансамблі: "Окмель" з Пшемкова і "Олле" з Бродовиц, колиси знаны під назвом "Краяне". Буде тіж ансамбль "Весна" зо сьпіваном поезийом і очевидно "Кычера". Будут тіж ансамблі звязаны барже, або менше з русинском культуром, як "Карпаті" з Хорвациі (родом з Бортного і інчых сел), родина Кієвскых з Бардийоваци тіж "Романі Як" циґаньскій ансамбль зо Словациі в репертуарі котрого на певно не бракне і русиньскых сьпіванок. Як все будут конкурсы верша, сьпыванкы і малюнку для діты і молодых, будут тіж і інчы конкурсы.
Плянуваний єст тіж показ фраґментів фильму о Акциі "Вісла", котрий был кручений в половині липця того рока, а котрий буде коштувал 35 тисячи злотых і зато просиме о кажду злотівку.
Рахуєме, же тогорічна, уж XXII Лемківска Ватра на Чужыні буде так само удана, як попередні, жычыме вшыткым уданой і спокійной забавы і до стрічы за рік на XXIII-тій.
Організацийний Комітет
Яка была попередня "XXI Лемківска Ватра на Чужыні"
Одбыла ся в Михалові в днях 3-5 серпня 2001 р. Была она перша не лем в новым столітю, але і тисячолітю і може зато перший раз на ній ляло, так в пятницю, зараз по розпаліню Ватры, як і в суботу до пополудня, але потім уж погода была, як все... на Ватрі в Михалові. На жаль дойдж хыбаль выстрашыл потенцияльных Ватровичів, бо продано лем неціле два тисячи білетів, хоц "на око" в "годинах щыту" на ватровиску мож было нарахувати тисяч... веце. Як ся на ним нашли - мож ся лем додумувати. А тоты, што не приіхали, мали чого жалувати, бо на "XXI Ватру..." зіхал цілий сьвіт! Не лем тот русиньскій-лемківскій, але тіж і другій, цілком не знаний. Ансамбль Пісьні і Танця "Кычера" святкувал своє 10-літя і запросил гостів з Новой Зеляндиі "Те Вананґа о Аотеароа кі Роторуа", Ґрузиі "Скгіві", "Баґраті", Булґариі "Млядост", а спілні з организаторами Ватры Маковицю зо Словациі. Та і сам ювілят дал прекрасний концерт. З русиньскых ансамблів Были: "Лемковина" з Білянкы (по трьох роках перервы зас на Ватрі), "Смерек" з Клішова, "Водограй" а предо вшыткым професийональний ансамбль з Ужгорода "Закарпатскій Народний Хор", котрий не лем сьпівал, але тіж і гуляв - так шувні, же организаторы бояли ся о підлогу немолодой уж сцены. Сцена втримала і понесла іщы "Шариш" з Пряшова. Был тіж польскій ансамбль "Древутня" з Любліна, котрий в репертуарі має дуже лемківскых сьпіванок. Были і дебюты: хору Кружка СЛ в Ліницы і дітячого
Студенцкій ансамбль "ІПЦ Драм Тім"
Ансамбль творят японьскы студенты з Інтернашональ Пасифік Коледж в Пальмерстон (Нова Зеляндия). Група діє од 1990 року і пропаґує японьскы традициі гры на бубнах.
Фолькльористычний ансамбль "Тоналлі Амбар"
Мексиканьскій ансаибль презентує танці і музику преґьонів Табаско, Веракруз, Коста Шіка і Наяріт. Ґенеральным дыректором ансамблю э Сезар Торрес Атрян.
Ансамбль Пісьні і Танця "Кычера"
Ансамбль Пісьні і Танця "Кычера" створил в 1991 року в Леґниці Юрко Стариньскій - член ансамблю "Лемковина". Концертуючы по цілым сьвіті, презентуют лемківскы пісьні і танці, пропаґуючы культуру своіх предків. Незмордуваным артистычным кєрівником є Юрко Стариньскій.
Молодіжний фолькльористычний ансамбль "Аґромільк"
Молодіжний фолькльористычний ансамбль "Аґромільк" зачал діяльніст в 1995 росі і діят при Закладній Умелецкєй Школі ім. Мікуляса Мойжеша в Прешові (Словация). Ведучым ансамбля є хореоґраф Осиф Пірог, директор школы, а ведучым оркестры є Ян Сальока.
Фолькльористычний ансамбль "Калінкі"
Польскій фолькльористычний ансамбль "Калінкі" походит з Рокіток. Выконує сьпіванкы польскы але тіж лемківскы. Діє од 1980 року. Кєрівником ансамблю є Єжы Казік.
Ансамбль словацкых Ромів "Романі Як"
Ромскі й фолькльористычний ансамбль з Буковиц на Словациі. Членамы сут Ромы, ставляючы собі за ціль прохороніня і розвій циґаньской культуры. Працом ансамблю кєрує Петер Федак.
Думаме, же XXI Ватру єй участникы долго споминали.
XXII ЛЕМКІВСКА ВАТРА НА ЧУЖЫНІ
МИХАЛІВ 2002
Material provided by: Pawel Korobczak, Wroclaw.
МИХАЛІВСКА ВАТРА
Традицийно в першу пятницю і суботу серпня в Михалові одбыла ся XXII Лемківска Ватра на чужыні. Можна бы повісти, же початок был такі як каждого рока. Приїхало дост гідні запрошеных гостів. Были представителе Міністерства Культури, воєвода Вроцлавскі, Президент Лігниці, Староста Злоторийскі, сенаторове, послове, власти повіту польковіцкого, гміньї Хоцянів та солтис села Михаліва. Были ціж головны спонсоры.
Ватру отворил Андрий Копча - ведучий Заряду Головного Стоваришыня Лемків витаючи запрошеных гостів і ватровичив. Были ціж промови гостів. Жаль, же не одчитано поздоровлінь надісланых през особы, котры не могли скорыстати з запрошыня. Але думам, же вартат зацитувати ход кавальчык листу надосланого през Раду Музейного Товариства в Зиндранові - голови Т. Гоча і з-ка Є. Дзядоша:
......"приймите од нас братерскы жычыня і поздоровліня. Тепло здоровиме Організаторів, Гостів і Участників 22-го Свята Лемківской Культури на Чужьші. ...Од серця жычыме доброй надіі, же будете вертати з выгнаня на рідну Лемковину. Бо ту наша культура од віків, ту рідна земля, рідны горы, лісыі, річкы, потокы."
А пак зас найстарший лемко Михалова Ярослав Гербут розпалив Ватру. І юж ся зачало. До того часу ансамбльом отвераючым Ватру была "Лемковина", а остатньо "Кычера", а ту на сцені появил ся "Смерек" з Клішова. Декотры были здивлены, але так ся зложыло,же "Лемковина" не приіхала, а "Кычера" розпочала свою імпрезу "Стріча Меншости Народних і Етнічных під Кычером".
Ансамбль "Смерек" заспівал "Тяжко жыти на чужыні" і кілька іншых співанок. А потім выступил ансамбль "Весна", а так докладні то А. Коробчак і Д. Лагудка з Вроцлавя.
Знаний нам вшыткым наш поета Петро Трохановскій - Мурянка іщы раз зостал выріжнений за свій 30-літний творчий доробок. Бенефіс з Петром попровадила А. Ридзанич. Было цікаво, симпатычні, а часом і весело. Петро сідил на высокім креслі, співал, оповідал, та одповідал на звіданя...і повідал, же не може достати ногами до землі.
В дальшій частині програму выступила група вокально -інструментальна "Серенча" з Горлиц.
Перший раз на Ватрі выступил ансамбль "Карпати" з села Липовляни што є в Хорвациі. Членами ансамблю сут потомкове лемківскых емігрантів, котры выіхали з Карпат на початку XX столітя. Приізд іх был можливий завдякы Юркови Стариньскому, котрий был там з "Кычером" два рокы тому. З нима приіхала ціж група хорватска "SRCE".
А юж о півночы сцену опанувала група музычна "Олле" і так собі грали праві до рана.
В суботу ціж засвітило сонце і юж од рана зачали ся зіжджати ватровиче. Хоц на ватровиску не трепотали державны прапоры то і так было колорово. Але думам, же важну ролю сповнили два написи. Єден то: "Не забывайме Лемковины - мы єй дівкы і сыны".
Тоты слова все будут актуальны покля будеме ся признавати до свого походжыня. А о тым бесідувал другі напис: "Будте горды своім походжыньом". І ту ся звідам: - а як сте ся записали як был спис люди?
Але вернийме до програми Ватры.
В суботу ватряний програм розпочал молодіжний ансамбль "Агромільк" з Прешова, котрий впровадил зобраных в ватряний настрій, а головно діточкьі, котры нетерпливо чекали на конкурсы.
Конкурс верша і співанкьі провадил професйоналіста Петро Трохановскій. Діточкы - а зобрало ся іх дост гарні - співали і рецитували вершы. Павцьо Романяк заспівал "Родилися терки за горами", Павцьо Старинскій - "Купили мі мама корову", Наталька Павлище - "Чьіє то полечко не оране".
Рецитували вершы: Александра Кулик - "Бик і жаба", Юстинка Кулик і Лукаш Кулик "Осел і соловій", Сандруся Косовска - "Водичка", та дуже іншых діточок з ріжных місцевостей, а навет з гір з Конечной приіхала Емілька Шмайда.
Дуже оплесків зобрал Павцьо Старинскій і Петро Трохановскій, котры представили фрагмент "Вертепу в Карпатах", где діда грал Петро, а хлопця Павцьо. На увагу заслугує іщи Томко Банковскій, котрий рецитувал вершык по польскы як правдивий артиста і на закінчьшя повіл, же його мама то лемкыня, а няньо - поляк, то на другій рік юж ся навчыт верша по лемківскы. Веце такых. Дуже діточок під надзором Йоанны Косовской брало участ в конкурсі рисунків. Вшыткы учасникы конкурсів нагороджено дипломами і подарунками.
В дальший частині програму выступил ансамбль Кружка Стоваришыня Лемків в Пшемкові, котрий певно заіснує юж на лемківскых святах. Перший раз завитал на Ватру ансамбль "Калинкы" з недалекых Рокыток.
В програмі предвиджено ціж кус часу на конкурс і концирийкы, але выступило лем двох гумористів: - Аксенти Дурбак і Андрий Копча в конкурсі "Знам вшытко".
В перерві концерту была промоция книжкы др Олены Дуць -Файфер "Лемківска література в другій половині XIX і перший половині XX віка". По тым книжка пішла як "свіжы булкы"
Але до купуваня іншых книжок і часописив нихто не заохочував, хоц "Загорода" і так скоро зостала розобрана. Коли кружил єм ся коло продажы тых часописів пришол до мене Німец, котрий был тепер в колеги Гретшела в Лігници та постановил одвидіти нашу Ватру. Не знал з якой причыны взяли ся Лемкы ту на заході. Коли єм му якоси (при помочи рук) оповіл цілу історию то він на тото повідат в тім сенсі: "То хтовды рядили комуністы, а тепер єст демокрация то чом там (на Лемковину) не вертаме". Я му повідам, же нашы домы і землю мают іншы і коли бы зме хотіли вернути то мусиме вшытко купити. Мій розмовця покрутил головом та повіл, же він того не розуміє. Ой так так! Розсудний чловек того не зрозуміє.
Вернийме зас до того што ся діяло на сцені, а на сцену попросили родинний естрадовий ансамбль "Окмель". Ансамбль в новий формі і складі діє другій рік, котрого керивником єст К. Бочневич. Почули зме такы співанкы як: "Світ місячку", "В нашому саді", "Ой ты риченько", "Карчмарочка" і іншы. Звіздами ансамблю были сестричкы Романа і Наталька Бочнєвич.
А пізно вечером выступила "Кычера" і єй гості. Програм "Кычеры" нам найближший але і в векшости знаний, але за то іншы ансамблі представили нам спів, танец і обычаі з ріжных закутків світа.
Ансамбль "Романі Як" діє в Буковцях на Словациі. Його членами сут Цигане, котры хочут заховати і розвивати циганьску культуру. На сцені вказали традицийны іх танці.
Ансамбль "Карпаты" з Хорвациі што діє при Украінскым Товаристві Культуральным вказал головно огнисты танці украінскы.
В дальший частині на сцені заняла місце сицилійска група "Kallipolis" што в тлумачиню значыт "ладне місто". В програмі были пісні, танці і музыка міста Giarre, котре лежыт блиско Етны. Цілком інший програм вказали японскы студенты, котры часово пребывают в Новій Зеландіі. Група вказала японску традицю граня (товчыня) на бубнах. Но і на закінчыня міжнародной частины Ватры выступил мексиканскій ансамбль "Tonalli Аmbar", котрий юж другій раз завитал до Михалова. В програмі вказали танці та огнисту музыку.
І так помали закінчыла ся офіцяльна частина Ватры. Ведучий Стоваришыня Лемків А. Копча сердечно подякував выконавцям, спонсорам і вшыткым котры причынили ся до організациі Ватри.
На сцені появил ся ансамбль "Олле" і грал до білого рана.
В. Дзядик.
* Загорода * № 3 (34) - 2002
Local Links:
Return to Lemko Home Page
Document Information
Document URL: http://lemko.org/lemko/vatra/mychaliv/mych22.html
Page prepared by Walter Maksimovich
E-mail: walter@lemko.org
© LV Productions, Ltd.
Originally Composed: August 1st, 2002
Date last modified: November 27th, 2002