Передспысови роздуми

ПОКАЖМЕ ЖЕ ІСНУЄМЕ


Незадовго буде проведений загальний спис людности в Полыци. По дуже довгим часі в списі буде рубрика "народовіст" (національніст), котрой в попередніх списах не било (остатній раз перед війном).
Насуватся заувага, же в загальним списі рубрика про націю зосталазле подумала, бо громадянство, о котре є 16-те питанято єдна справа, а почутя приналежносте національной, о котре питаются в 33-ім і 34-им питаню, то інша справа.

NARODOWY SPIS
POWSZECHNY LUDNOSCI I MIESZKAС 2002 R. z dnia 20 maja
III. NARODOWOSC
33. Do jakiej narodowosci sie Pan(i) zalicza?
(nie mylic z przynaleznoscia panstwowa - czyli obywatelstwem o ktуre pytano w pyt. 16). W przypadku odpowiedzi 2 [narodowosc niepolska] wpisac jej nazwe
1. polskiej 2. niepolskiej (jakiej?)
34. W jakim jezyku rozmawia Pan(i) najczesciej w domu?
1. wylacznie w polskim
2. w polskim i w innym (jakim?)
3. wylacznie w innym (jakim?)

Вартат задати си питаня. Яка є ріжниця медже національнестьом (народовіст) а групом етнічном?
Народовіст, то спільнота утворена історично, котра має свідоміст, же належит до той групи, має свою мовну традицію, окреміст культурну, релігійну, народну символіку і свою державу, а інши народи - держави узнают єй національніст. Для групи етнічной характерне єст того, же має свою окреміст, але сусіде і інши держави єй не визнают за націю. Часами трафлятся, же з великой групи етнічной по довгих віках, витворится нація.
Анкети будут анонімови, не буде ся подавати імена і назвиска. Можна тіж анкету виповнити самому і доручити чи переслати почтом до ґміни, але треба єй побрати од того хто буде списував. Там, де жиєме, вшитки знают ким ми є. А хто шанує себе, того й інши шануют!
Як не запишеме до якой нації належиме, то буде так, якби нас взагалі не било. А, ми існуєме і треба тото наше записати і вказати пред вшиткима, же іщи жиєме, же нас акція "Вісла" докінця не знищила, хоц забрала нам: церкви, школи, читальні, доми культури і освіти, бурси, все майно, але націю не могла нам насильно забрати, а ми, як шануєме наших предків, не можеме ся їх виперти і своє подоптати — бив би то наш великий гріх. О тим мусиме памятати в часі спису!
Тоти, што подадутся українцями - лемками - русинами, подтвердят, же не піддалися задумам творців нашой депортації і асиміляції в наслідок горезвісного вирваня нас з коренями з рідних гір Лемківщини в роках 1945-1950.
Минат 55 років од трагічного вигнаня нас, з нашой одвічной землі. Виселяли вшитких, в урядових документах записаних, як українці і хоцби зато не бійме ся записати, што
ми лемки - етнічна група, належиме до великого українского народу. Буде то пошана для самих нас і для нашого народу. Лем народова приналежніст ствердит, што ми люде поважни і з авторитетом.
Так поетупували наши мудри люде, котри уважалися русинами од давен давна, бо така товди била національна наша назва. Свята Княгиня Олга приняла віру з Греції а Святий Володимир Великий охрестив цілу Русь, в днешнім розумліню - Україну. Вшитки молитви, пісні, свята, традиції, звичаї маме подібни як в цілий Русі - Україні, то чом маме одділятися од нашого народу і приписуватися чужому, за што нихто нас не буде шанував а лем висьміє ся з нас. Будме собом! А будут нас шанувати і поважати інши народи, бо лем таких люди світ уважат за гідних і поважних, котри не стидаются свого рідного, бо оно є для них найдорожше. Так тіж написав поета Воробкевич:

"Мово рідна, слово рідне,
Хто вас забуває,
Той у грудях не серденько
А лиш камінь має !"


Штоби не мати каменя в грудях, будме одважнима і не затайме свойой нації (народности) зо страху пред комисаром, тим, што буде списував од нас, потрібни наши дани до спису.
Чом о тим пишеме? Бо може бити так, як било минулого року в Словаччині. Коли проходив загальний спис людности. Там било питаня іщи о віросповіданя.
Як подало "НОВЕ ЖИТТЯ" № 45-46 / 2001 українцями записалося 10.814 осіб, русинами 24.201. Разом вишло 35.015. Греко-католиками записано 205.190, православнима45.445. Разом було 250.635 і то лем з двох країв (воєвідств), Пряшова і Кошиц. Разом по віри є понад 250 тисяч а по нації лем 35 тисяч. Хто они є, тота решта, тих 215 тисяч вірних східнього обряду ?
В Словаччині николи в списі не записано так мало українців - русинів. Насуват ся питаня чом ся так стало? Одповід є дост проста, коли припомнеме, же русинів в Словаччині не виганяно з їх родинних місцевости, і нигде не розселяно. Они могли своє утримувати і нихто їх насильно не асимілював. Лем сами добровільно піддалися словакізації. Она наступала мильовима кроками, по тим, як утворено "Русинску Оброду". Тот поділ їх знищив.
З тих даних виникат, якби в Словаччині лем сами православии призналися до свойой нації, то било би їх більше, як вшитких записаних русинами і українцями. А чом тоти, што уважаются греко-католиками — сталися словаками? їх хибаль власна Єрархія зословакізувала! Прикре то, смутне, но й правдиве. Але, чи ми, маме брати приклад з того, што є зле?!
Посмотмеся на поляків в Україні і берме з них приклад. Минулого року такий спис там ся одбив. А як писав перед списом "Dziennik Kijowski" № 22(173) listopad 2001 напершій стороні:

Najwazniejsze, ze masz polskie serce.
Nie sluchaj tych, ktуrzy wmawiaja Tobie, ze nie jestes Polakiem.
Jestes!!!
(...) Dlatego podczas spisu ludnosci powiedz stanowczo i z duma:
Jestem Polka!
Jestem Polakiem!
Jestesmy Polakami!
Tak nam dopomoz Bog!

Przyjeto na posiedzeniu Zarzadu Glownego Zwiazku Polakow na Ukrainie 10 marca 2001 roku.

Подумайме сами о собі і застановме ся, ким били наши предки, якима зме гнеска, ким маме бити, яки будут наши дочки, сини, внуки чи правнуки?
Лем од нас самих, од того ким каждий з нас ся запише, буде залежало, кілько нас є, і як буде ся держава з нами рахувала в підтримуваню нас і того, што наше рідне.
Свій допис кінчимо - ТАКИМА БУДЕМЕ, ЯКИМА СЯ ЗАПИШЕМЕ. Од нас лем то залежит, чи пошануєме самих себе, а товди ішли будут нас поважати !

Штефан Гладик і Петро Шафран

Vatra 2(37), April 2002. Objednania Lemkiw u Polszczi



Local Links:

Icon Return to Lemko Home Page


Document Information Document URL:http://lemko.org/history/spys.html

Page prepared by Walter Maksimovich
E-mail: walter@lemko.org

Copyright © LV Productions, Ltd.
E-mail: webmaster@lemko.org


LV Productions
c/o Walter Maksimovich
3923 Washington Street,
Kensington MD 20895-3934
USA
© LV Productions  Originally Composed: January 5th, 2003
Date last modified: